7151672
 

Kahraman Şerif: Seçim propagandasına nasıl alet olduk?

Yönetmen: Fred Zinnemann

1952 yapımı Amerikan western filmidir.

Özgün adı High Noon olan filmin senaryosu, John W. Cunningham’ın kısa öyküsü The Tin Star’dan uyarlanmıştır.

Filmde geçen zaman ve gerçek zaman hemen hemen aynıdır. Filmde geçen hikaye yaklaşık bir buçuk saat kadar sürer ve bu filmin süresiyle hemen hemen aynıdır. Bu filmlerde oldukça ender rastladığımız bir durum. Olaylar sabah 10.35’te başlar ve öğleden sonra 12.15’te son bulur.

Film, korkusuz şerif Will Kane'in ölüme karşı meydan okumasını konu alır. Mesleğini bırakıp daha sakin ve güvenli bir hayatı seçen şerif Kane, yeni evlendiği karısı Amy ile başka bir kasabaya taşınacaktır. Ancak tam da o gün, yıllar önce yakaladığı azılı suçlu Frank Miller hapisten çıkmıştır. Frank Miller, artık intikam peşindedir, kasabaya doğru yola çıkmıştır. Tüm ısrarlara rağmen Miller'a karşı savaşmaya karar veren şerif, kasaba halkından ve karısından destek göremeyecektir. Korkusuz adam buna rağmen Miller ve çetesine karşı korkusuzca direnir.

Film bugünkü şöhretini Andre Bazin’e borçludur. Zira güçlü oyuncu kadrosuna rağmen beklenen entelektüel ilgiyi görememiştir. Bazin’in Cahiers du Cinema dergisinde filme ilişkin yer verdiği eleştiri ve analizlerin sonrasında entelektüel anlamda merak uyandırmaya başlayan filme ilgi artmıştır.

Film, bütçesinin oldukça üzerinde bir gelir elde etmiş, western türünün iki başyapıtından biri olma unvanına sahip olmuştur. Bunun yanında western türüne saygınlık kazandırmış ve bu türe ilgiyi arttırmıştır. Kendisinden sonra çekilmiş aynı türde filmlerin cesaret kaynağı olan High Noon, daha ciddi mesajı olan western filmlerinin oluşturulabilmesine vesile olmuştur.

Filmin yapımcılarından Stanley Kramer liberal, yönetmen Zinnemann ise ABD’ye sığınmış bir antifaşistti. Filmin dikkat çekici müziğini seslendiren Tex Ritter Cumhuriyetçi Parti’ye üye ve aşırı sağcı olarak bilinirdi. Başrol oyuncusu Gary Cooper, önemli bir komünizm savunucusu, senarist ve yapımcı Carl Foreman ise komünizm sempatizanıydı. Film ekibinde senatörün kara listesinde bulunan oyuncular da yer almaktaydı. Filmin hazırlandığı dönemde ABD’de önemli bir komünizm karşıtlığı vardı. Filmin kadrosunda bu sebeple bir denge oturtulmaya çalışılmış olmalı.

Filmin komünizm propagandası olduğunu iddia edenler olmuşsa da yönetmen tarafından filmin yalnızca bir film olduğuna ilişkin açıklamalar yapılmış ve bu iddia kesin bir dille reddedilmiştir. Her ne kadar yönetmen bu duruma karşı çıkıyor olsa da senarist Foreman, niyetinin bu olduğunu kabul etmiştir.

Filmde anlatılanlar, Senatör McCarthy’in o dönemde ABD’de başlattığı komünist avı karşısında entelektüellerin suskunluğuna eleştiri niteliğindeydi.

John Wayne, filmi şimdiye kadar çekilmiş, en Amerikan karşıtı film olarak nitelendiriyor olsa da, film, Amerikan devlet başkanları arasında oldukça popülerdi. Bill Clinton sarayda 17 defa bu filmi izlemişti.

Wayne, aciz kalan şerifin kasaba halkından yardım talep etmesi karşısında dehşete düşmüş ve filmin antitezini hazırlamıştır. Rio Bravo bu amaçla hazırlanmış, 1959 yılında gösterime girmiştir.

1980 yılında televizyon için bir devam filmi hazırlanan High Noon’un, 2000 yılında yine televizyon için bir yeniden çevrimi daha hazırlandı.

Yine 1980 yılında, dönemin modasına uyarak filmin renklendirilmesi işlemi gerçekleştirildi. Televizyonlarda bu haliyle gösterilmeye başlanan High Noon, popüler taleplerin, yönlendirmesinden kaçamadı.

1959 yılında, Polonya’da Lech Walesa liderliğinde Dayanışma Sendikası gayretiyle ülke seçime gittiğinde Gary Cooper’ın High Noon filminin afişinde yer alan bir fotoğrafı propaganda amacıyla kullanılmıştır. Seçim afişlerinde Gary Cooper, silah yerine oy pusulası tutmakta, şerif rozeti yerine partinin armasını göğsünde taşımaktadır.

Doğu Avrupa tarihi profesörlerinden Frank Fox’a göre bu propaganda yöntemi bir hayli başarılı bir seçimdir. Filmin adına göndermede bulunan afişte, tam öğle vakti(high noon), seçimde buluşma çağrısı yapılmaktaydı.

Film, Amerikan Film Enstitüsü tarafından değerlendirildi.

Amerikan Film Enstitüsü (AFI) değerlendirmeleri

1998 AFI 100 Yılın... 100 Filmi sıralamasında: #33. sırada

2001 AFI 100 Yılın... 100 Gerilimi sıralamasında: #20. sırada

2003 AFI 100 Yılın... 100 Kahramanı ve Kötü adamı sıralamasında: Will Kane (kahraman) #5. sırada

2004 AFI 100 Yılın... 100 Şarkısı sıralamasında: "High Noon (Do Not Forsake Me, Oh My Darlin')" #25. sırada

2005 AFI 100 Yılın Film Müzikleri sıralamasında: #10. sırada

2006 AFI 100 Yılın... 100 Alkışı #27. sırada

2007 AFI 100 Yılın... 100 Filmi sıralamasında: (10. yıldönümü baskısı) #27. Sırada

2008 AFI En iyi 10 Western sıralamasında: #2. sırada

Film 7 dalda Oscar’a aday gösterilmiş; “en iyi kurgu”, “en iyi aktör”, “en iyi müzik” ve “en iyi orijinal şarkı” ödüllerini kucaklamıştır. Filmin Oscar ödüllü müziği Dimitri Tiomkin’e aittir. Filmin tema şarkısı “Do not forsake me, oh, my darlin” müzikal olmayan bir filmde kullanılmasına rağmen ödül alabilmiş ilk şarkı olma özelliği taşır.

Filme Altın Küre ve Bodil ödüllerinin de dahil olduğu 11 ödül daha verilmiştir. Film ABD’de Kongre Kütüphanesi’nin Ulusal Film Arşivi’nde muhafaza edilmektedir.

1952 NYFCC (New York Film Eleştirmenleri Ödülü) "en iyi film"

1952 NYFCC (New York Film Eleştirmenleri Ödülü) "en iyi yönetmen" Fred Zinnemann

1952 Photoplay Ödülleri "en popüler aktör" - Gary Cooper

1953 WGA (ABD Yazarlar Birliği Ödülü) "en iyi senaryo" - Carl Foreman

1953 Oscar - En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü - Gary Cooper

1953 Oscar - En İyi Kurgu Akademi Ödülü - Elmo Williams, Harry W. Gerstad

1953 Oscar - En İyi Özgün Şarkı Akademi Ödülü - Dimitri Tiomkin(beste), Ned Washington (söz), "Do Not Forsake Me" şarkısı için.

1953 Oscar - En İyi Özgün Müzik Akademi Ödülü - Dimitri Tiomkin

1953 Oscar - Bodil "en iyi Amerikan filmi" - Fred Zinnemann

1953 Altın Küre - En İyi Sinematografi Altın Küre Ödülü (siyah beyaz dalında) - Floyd Crosby

1953 Altın Küre - Sinema Dalında En İyi Aktör Altın Küre Ödülü - Drama - Gary Cooper

1953 Altın Küre - En İyi Müzik Altın Küre Ödülü - Dimitri Tiomkin

1953 Altın Küre - Sinema Dalında En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Altın Küre Ödülü - Katy Jurado

1954 CEC (İspanyol Sinema Yazarları Camiası Ödülü) "en iyi yabancı film"

#100günde100filmincelemesi

Tanıtılan Yazılar
Son Paylaşımlar
Arşiv
YAZILAR
Bizi Takip Edin
  • Facebook Social Icon
  • Twitter Social Icon
  • Google+ Social Icon
  • YouTube Social  Icon
  • Pinterest Social Icon
  • Instagram Social Icon